Blog Yazılarım

‹ Geri

Aile Şirketlerinde Nesil Değişimi, Güven Krizi ve Finansal Komediler Baldızlar-Kayınçolar-Damatlar Güruhu 📌 “Bir aile şirketinde insan kaynakları müdürü olmak, hem ailenin düğün davetiyesini hazırlayıp hem de işten çıkarmaları yürütmek gibidir.” Aile şirketleri, ülkemizdeki KOBİ ekosisteminin omurgasını oluşturmaktadır. Fakat bu omurgada zaman zaman kamburlar oluşmakta, özellikle nesil geçişi, paydaşlar arası güven bunalımı ve gayrı resmi işlemler nedeniyle işletmenin yapısı “kırık çıkık” bir hal alabilmektedir. 1. Nesil vs. 2. Nesil: Gücün El Değiştirmesi mi, Tahta Savaşları mı? Nesil geçişi, çoğu zaman yalnızca koltuk devri değil, otorite savaşı olarak yaşanır. Baba şirketi oğluna devretmek istemez; çünkü oğul, babasına “geçmişin zararıyla geleceğin vizyonunu” anlatmaya çalıştıkça, baba “ben bu dükkanı çorba parasıyla açtım” hatıralarına sığınır. Yönetim bilimi der ki: "Yetki devri olmayan aile şirketlerinde, roller değil kalpler çatışır." 2. Baldız – Damat – Kayın – Enişte: Ticari Dengeyi Bozan Akrabalık Tuzu Aile şirketlerinin gayri resmi ilişkileri çoğu zaman finansal ilişkilerden daha baskın hale gelir. Özellikle: Baldız lojistikteyse, eniştenin sevkiyatı hiç beklemez. Damat finansçıysa, bilanço biraz 'damat şekeri' gibi şişirilir. Anne kasa sorumlusuyken, kasadan çıkan para "harçlık" kategorisine alınır. Bu yapılar, şirket içi denetim sisteminin işlemesini imkânsız hale getirir. Hırsızlık olayları, kayıtdışı satışlar ve “gelinim envanteri yanlış girmiş” gibi trajikomik savunmalar, iç kontrol zafiyetinin doğal ürünüdür. 3. Finansal Makyajdan Öte: Makyavelist Stratejiler Aile üyeleri arasında “senin danışmanlık ücretin neden bu kadar yüksek?”, “abimin kullandığı makam aracı neden S500?” gibi sorular arttıkça, işler finansal okuryazarlıktan çıkar, duygusal matematik boyutuna geçer. Finansal tablolarda görülemeyen kalem: Ego amortismanı. Sonuç ve Öneriler Aile şirketlerinde yaşanan kıskançlıklar, güvensizlikler ve suiistimaller, yalnızca birer “aile içi mesele” değildir. Bunlar, şirketin kurumsallaşma kapasitesini, sürdürülebilirliğini ve dış kaynaklardan fon sağlama kabiliyetini doğrudan etkiler. ✅ Bilimsel çözüm önerileri: Şirket içi ücret politikası şeffaf ve performans odaklı olmalı. Akrabalık bağları yerine profesyonel liyakat sistemi kurulmalı. Yönetim kurulu, aile dışından profesyonellerle güçlendirilmelidir. Duygusal sermayeyi değil, finansal disiplini esas alan bir yönetim kültürü benimsenmelidir. Aile anayasası ve aile konseyi kurulmalı Bağımsız denetim ve dış danışmanlık süreci başlatılmalı Hissedar – yönetici ayrımı netleştirilmeli Bir aile şirketinde finansal disiplinin olmaması, pazartesi sabahı patronun kayınbiraderiyle kahvaltı etmesinden daha tehlikelidir. Eğer bir şirkette huzur hakkı, “huzursuzluk sebebi” oluyorsa; orası artık aile şirketi değil, aile sitcom’udur.